Przedmiot nauki organizacji i zarządzania

Potrzeby społeczne ludzkie

doskonalenie techniki wytwarzania

Rozwój podziału pracy i standaryzacji

Konieczność synchronizacji i integracji działań

Wzrost skali i koncentracji produkcji

Wzrost złożoności procesów wytwórczych

Zarządzanie jako forma praktyki społecznej

Zapotrzebowanie na wiedzę o organizacji i zarządzaniu

Powstanie nauk o organizacji i zarządzaniu

Rozumienie zarządzania

Podejście instytucjonalne

-  praca grupy osób której powierzono wydawanie poleceń

Podejście funkcjonalne

-  zbiór zadań niezbędnych do kierowania systemu

Funkcje zarządzania

POSD CORB

HAROLD KOONTZ

- planning

- Planning (planowanie)

- organizing

- prganizing (organizowanie)

- staffing

- staffing (kierowanie personelami)

- directing

- directing (kierowanie)

- controling

- controling (kontrolowanie)

- reporting

- reporting (raportowanie i informowanie)

- budgeting

- budgeting

ZARZĄDZANIE – kompleksowa działalność zespalająca która ujmuje w sieci zależności, procesy pracy i sprawczo wnika w całość funkcji rzeczowych.

Kompetencje menedżera

                   Funkcje

Kompetencje planowanie    organizowanie         kontrola

Techniczne

Społeczne

Koncepcyjne

Szef

Koledzy

Podwładni

Memadzer

Otoczenie

Proces zarządzania

Czynności

Projektowanie stanu wymaganego

Tworzenie zbioru Działań celowych

Obsadzenie stanowisk odpowiednimi ludźmi

Regulowanie pojedynczych

czynności

Porównanie stanu wymaganego z faktycznym

Funkcje

Planowanie

Organizowanie

Zabezpieczenie kadr

Kierowanie

Kontrola

Działania

Analizowanie

Określanie

Informowanie

Elementy

Idee

Rzeczy

Ludzie

Role Menedżera

Zakres

Stosunki międzynarodowe

Informacje

Decyzje

Role

- reprezentant

- odbiornik

- innowator

- przełożony

- nadajnik

Rozwiązujący problemy

- organizator

- rzecznik

- przydzielający zadania

- prowadzący rokowania

Pole działania Menedżera

Oczekiwania wobec Menedżera

Własne wybory

Restrykcje

(limity technologii)

SZKOŁA

PRZESTAWICIELE

Klasyczna

-          Friderick W. Taylor (1856 – 1915) praktyk z USA. Autor “Zasady naukowego zarządzania”, Twórca taśmy produkcyjnej

-          Harry Fayol (1841 –1925) inżynier z Francji. Autor „Ogólna i przemysłowa administracja” 1916, twórca 14 zasad dobrego zarządzania

-          Max Wejher (1864 – 1920), socjolog z Niemiec. Ojciec teorii organizacji, wróg biurokracji

Zacowań – wykorzystuje eksperymenty z Hawthone, akceptuje stosunki międzyludzkie i potencjał ludzki.

-          Claster I. Bernard (1886 – 1961) uczony z USA. Autor „Rola wykonawcy” 1938, Twórca bodźxów i układów

-          Elton Mayo (1980 – 1949) naukowiec z USA – inicjator eksperymentów w zakładach włókienniczych w Filadelfii (przerwy wypoczynkowe

Matematyczna

Zastosowanie aparatury matematycznej i wykorzystanie modeli decyzyjnych. Prekursorem był Grant.

Systemowa

Bada systemy i próbuje odpowiedzieć na pytanie dlaczego jedne systemy funkcjonują a inne nie. Bada zależność organizacji od zasobów.

NAUKA ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA – analizuje działalność jednostek i zespołów ludzkich a szczególnie ich funkcjonowaniem w procesie pracy

NUKA ORGANIZACJI  I ZARZĄDZANIA – Analizuje procesy ze szczególnym uwzględnieniem procesów kierowania złożonej z ludzi i zasobów materiałowych. Organizacje rozpatrywane są z punktu widzenia ich celowości, sprawności i efektywności.

SYSTEMATYKA NAUKI I JEJ USYTUOWANIE

Matematyka

Teoria systemów

Cybernetyka

Statystyka

prakseologia

Fizjologia

Socjologia

Psychologia

Ekonomia

Prawo

Nauka organizacji i zarządzania

·         systemowa teoria organizacji

·         psychologia organizacji

·         socjologiczna teoria organizacji

·         prakseologiczna teoria organizacji

·         techniki organizatorskie

·         badania operacyjne

Teza 1 : system działania przedsiębiorstwa może bez zakłóceń realizować zadania planowe

Teza 2 : Otoczenie działania systemu przedsiębiorstwa jest poznawane i prognozowalne

                   Elementy procesu zarządzania w teorii systemów:        

-          selekcja

-          losowość lub kompensacja ryzyka

-          rozwój – poszukiwania nowych granic

-          samozłożoność

Przesłanki systemu kierowania przedsiębiorstwem

1.    Proces kierowania i jego racjonalizacja muszą być systematycznie wplątane w interreakcje między systemem i zawsze niepewnym otoczeniem

2.    Płaszczyzna odniesienia musi zostać teoretycznie przedstawiona z działań pojedynczych na system ażeby mogła sprostać złożonym problemom społecznych

KIEROWANIE

człowiek

obiekt

                            Wejście                           Impulsy                           Wyjście

Pojęcia:

-          sterowanie

-          kierowanie

-          zarządzanie

-          rządzenie

-          administrowanie

-          dowodzenie

Sterowanie – wszelkie celowe oddziaływanie jednego systemu na inny system w celu otrzymania takich zmian  przebiegu procesu zachodzącego w przedmiocie sterowania lub stanu sterowanego systemem w danej chwili który uważa się za pożądany.

Kierowanie – jest procesem dobrowolnego lub wymuszonego ograniczenia swobody działań ludzi realizowanym dla osiągnięcia powodzenia działania zbiorowego. Istotą tego procesu jest koordynacja zbiorów wysiłków na pożądanym poziomie.

Zarządzanie – to taka działalność kierownicza która polega na takim ustaleniu celów i powodowaniu ich

Realizacji organizacji podlegającym zarządzeniu na podstawie środków produkcji i dyspozycji nimi.

1      prawo zarządzającego do decydowania lub współdecydowania i celach organizacji działania społecznego

2      prawo zarządzającego do decydowania lub współdecydowania  kierunkach i sposobach wyorzystania zasobów organizacji materialnych finansowych, ludzkich.

3      Tworzenie materialnych, finansowych i organizacyjnych warumków organizacji misji celów i zadań.

Administrowanie – różni się tym od zarządzania że kierujący jest wykonawcą decyzji narzuconą przez nadrzędną.Tu mamy ograniczone możliwości tego co kieruje (np. kierowanie województw przez wojewodę)

Kierowanie – można rozumieć czynnościowo i rezultatowo

Autorytet – to zdolność podejmowania takich decyzji które są odbierane bez zastrzerzeń.

Zarządzanie :

-          funkcja

-          faza

-          przedmiot

Funkcje dzielimy na: planowanie, organizowanie, motywowanie, kontrolowanie.

Fazy dzielimy na: realizacja, preparacja, i ocena.

Przedmioty dzielimy na: procedury, zasoby materialne, ludzie.

FAZA / FUNKCJA

-          preparacja (planowania) – sformułowanie celu i ustalenie ich przesłanek

-          preparacja (organizowania) – zaprogramowanie systemu współdziałania składowych organizacji

-          preparacja (motywowania) – zaprojektowanie systemów motywacji.

-          preparacja (kontrolowania) – zaprojektowanie kontroli i procesu kierowania.

-          realizacja (planowania) – opracowanie wariantów i wybór projektów

-          realizacja (organizowania) – zapewnienie dostępności lub wyposażenia podwładnych w środki współdziałania (uprawnienia, procedury, zasady)

-          realizacja (motywacji) – zastosowanie instrumentów motywacji

-          realizacja (kontrolowania) kontrolowanie procesu działania, kierowania.

-          ocena (planowania) – ocena racjonalności metodologicznej

-          ocena (organizowania) – ocena systemów współdziałania i ocena wystarczalności środków

-          ocena (motywacji) – ocena systemu motywacji

-          ocena (kontrolowania) – ocena systemu kontroli sterowania

FUNKCJA / PRZEDMIOT

-          Ludzie (planowanie) – określenie potrzeb kadrowych

-          Ludzie (organizowanie) – określenie i zorganizowanie zespołu

-          Ludzie (motywowanie) – zastosowanie instrumentów motywacji

-          Ludzie (kontrolowanie) – kontrola sprawności działalności zespołu

-          Zasoby materialne (planowanie) – określa zapotrzebowanie na zasoby materialne.

-          Zasoby materialne (organizowanie) – pozyskanie i rozmieszczenie zasobów , wyposażenie podwładnych w środki ich uzyskania

-          Zasoby materialne (kontrolowanie) – kontrola poprawności doboru rozmieszczenia i preparowania armatury

-          procedura (planowania) – obmyślanie i wybór wariantu osiągnięcia celu

-          procedura (organizowania) – opracowanie procedur lub opracowanie wytycznych, zapewnienie środków i warunków do ich opracowania przez podwładnych

-          procedura (motywowania) – nie istnieje...

-          procedura (kontrolowania) – kontrola poprawności procedur

PRZEDMIOTY / FAZY

-          preparacja (procedury) – konstruowanie procedur

-          preparacja (zasobów materialnych) – dobór i rozmieszczenie zasobów materialnych

-          preparacja (ludzi) – dobór i rozmieszczenie podwładnych

-          realizacja (procedury) – powodowanie sprawnego wykorzystania procedur przez podwładnych

-          realizacja (zasobów materialnych) – powodowanie sprawnego wykorzystania zasobów materialnych przez podwładnych

-          realizacja (ludzi) – powodowanie sprawnego wykorzystania czasu i kwalifikacji czasu

-          ocena (procedury) – ocena sprawności wykorzystania i racjonalności budowy procedur

-          ocena (zasobów materialnych) – ocena sprawności wykorzystania i doboru zasobów materialnych

-          ocena (ludzi) – ocena sprawności doboru i działania podwładnych.

Planowanie – jest działaniem operacyjnym zmierzającym do skonstruowania wiązki celów oraz operacyjnej struktury ich         realizacji

Cel – To określony przedmiotowo podmiotowy, przyszły, pożądany stan lub rezultat działania organizacji, możliwy i przewidziany do osiągnięcia w terminie lub okresie mieszczącym się w przedziale czasu objętym wieloletnim lub krótkookresowym planem działania.

Cele planowania:

-          zapewnienie wykonania działań przy możliwie najniższym koszcie

-          koordynacja działania komórek organizacyjnych przedsiębiorstwa

-          optymalne wykorzystanie rezerw ludzkich i rzeczowych

-          najlepsze przygotowania firmy do zmieniających się warunków otoczenia

FUNKCJE PLANOWANIA

Plany strategiczne

                        Cele -

Plany jednorazowe

Plany trwałe

Programy

Preliminarze

projekty

Wytyczne polityki

Procedury i reguły

Plany dzielimy na strategiczne i operatywne:

Planowanie strategiczne zakreśla ramy orientacyjne planowania operatywnemu systematycznie je antycypując.

Planowanie operatywne spełnia funkcję wykonawczą w stosunku do planowania strategicznego.

Planowanie strategiczne to zachodzący w organizacji proces polegający na ustalaniu jej polityki i konkretnych zadań za pomocą osiąganych celów oraz metod niezbędnych do zapewnienia wdrążenia polityki i programów strategicznych.